VN-verdrag en toegankelijkheid

                                                                        

 

Het VN-verdrag geeft sinds juli 2016 dezelfde rechten aan mensen met een beperking.Dat klinkt mooi. Maar de vraag is: Wat verandert er dan precies?   

In toenemende mate wordt er aandacht gevraagd voor het VN-verdrag.

Het VN-verdrag is van toepassing op alle soorten handicaps die mensen kunnen beperken in het meedoen in de samenleving. Dat kan gaan om zowel fysieke, psychische als verstandelijke beperkingen.

In het verdrag staat dat we moeten toewerken naar een inclusieve samenleving en dat is een samenleving waar iedereen tot zijn recht kan komen.

Het maakt niet uit welke culturele achtergrond, gender, leeftijd, talenten of beperkingen iemand heeft. Iedereen neemt op een gelijkwaardige manier deel aan de maatschappij.      In het verdrag staan geen nieuwe rechten. Wel geeft het verdrag een verdere uitwerking van de verplichtingen die de regering al heeft op grond van bestaande mensenrechtenverdragen.

verkeersbord vnverdrag

 - Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving-

Je staat er niet dagelijks bij stil, maar in Nederland hebben maar liefs 1,7 miljoen mensen een langdurige ziekte, aandoening of handicap. En voor die mensen zetten wij ons voor de volle 100 procent in. 

Wat zijn mensenrechten?                                                                                                                                                      

De rechten van de mens, of kortweg de mensenrechten, zijn rechten die ieder mens heeft, waar ook ter wereld. Mensenrechten zijn er om mensen te beschermen tegen de macht van de staat en moeten ervoor zorgen dat iedereen kan leven in menselijke waardigheid. Mensenrechten betekenen bijvoorbeeld dat iedereen een eigen vrije mening mag hebben en uiten en dat de overheid niet zomaar geweld tegen burgers mag gebruiken. Ook houden ze in dat je recht hebt op onderwijs, op genoeg te eten en een dak boven je hoofd.                                                                                              Staten hebben met elkaar afgesproken deze rechten voor iedereen te zullen garanderen. Voor iedereen, dus ongeacht ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere mening, nationale of maatschappelijke afkomst, welstand, geboorte of enige andere status. De mensenrechten vormen de basis voor alle wetgeving en beleid van de overheid.                

 

Het belang van mensenrechten.      

Overheden hebben veel macht. Mensenrechten zijn er om burgers tegen machtsmisbruik van de overheid te beschermen. Ze leggen de bevoegdheden van de overheid aan banden. Zo heeft bijvoorbeeld iemand die door de politie gearresteerd is, recht op bijstand van een eigen advocaat. Mensenrechten leggen aan de overheden 'negatieve verplichtingen' op. Dat zijn verplichtingen om bepaalde handelingen niet te doen en daardoor geen mensenrechten te schenden. Maar daarnaast zijn er ook 'positieve verplichtingen' die inhouden dat de overheid  bijvoorbeeld moet zorgen voor behoorlijke gevangenisomstandigheden en dat de overheid de verplichting heeft om de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van religie te beschermen. Maar de overheid moet ook onderwijs en gezondheidszorg organiseren.

De opdracht voor de overheid houdt dus in dat ze verplicht is te werken aan een betere positie van mensen met een beperking. Zij moeten in staat zijn om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. 

Helaas is er nog veel onduidelijk over het verdrag. En dat is jammer, want iedereen heeft er op de één of andere manier mee te maken. Ook bij zorgorganisaties ontbreekt de kennis nog wel eens.

Men is al wel druk bezig om organisaties ‘VN-Verdrag-proof’ te maken. Maar er zijn nog veel vragen.

Wie is verantwoordelijk?

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is verantwoordelijk voor de juiste uitvoering van het verdrag. Het College voor de Rechten van de Mens houdt daarentegen toezicht op de uitvoering van het verdrag in Nederland.

Het college doet onderzoek naar schendingen van mensenrechten of naar het niveau van bescherming van deze rechten. Daarnaast is het College actief op thema's die mensen met beperking aangaan: discriminatie op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, bij het wonen, in het openbaar vervoer en bij goederen en diensten, zoals winkelen, sporten, uitgaan, verzekeren en zorg.

Wat is de rol van de overheid?

  • De Rijksoverheid zet zich in om de positie van mensen met een beperking te verbeteren. Nederland voldeed voor de ratificatie van het verdrag al aan een aantal criteria. De overheid heeft na de ratificatie wetten en beleid doorgelicht en waar nodig wetten / beleid gewijzigd.
  • De belangrijkste wetswijziging is die van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz). Naast arbeid, wonen, onderwijs en openbaar vervoer (die reeds in de wet waren opgenomen) wordt nu het terrein van 'goederen en diensten' toegevoegd.

Wat is de rol van gemeenten?

Gemeenten krijgen de vrijheid zelf te bepalen hoe zij invulling geven aan het verdrag, maar ze moeten er wel iets mee.

Gemeenten zijn verplicht om in beleidsplannen voor de uitvoering van de WMO, participatiewet en de jeugdwet te melden hoe het VN-verdrag vorm krijgt.

Zij moeten ook aan hun inwoners duidelijk maken wat er gaat gebeuren, zodat mensen met een beperking volwaardig kunnen mee doen in de samenleving. De gemeenteraad ziet er op toe dat dit ook daadwerkelijk gebeurt.

Tot slot wordt er samen met inwoners met een beperking en hun familie een lokale inclusieagenda opgesteld.

Wat betekent dit allemaal voor mensen met een beperking?

In Nederland bevinden mensen met een beperking zich nog steeds in een achtergestelde positie, waardoor zij niet volwaardig aan de samenleving kunnen meedoen.

Het gebeurt nog steeds dat mensen met een beperking vanwege hun beperking niet worden toegelaten op scholen, dat zij door werkgevers niet in dienst worden genomen of dat zij geen hypotheek mogen afsluiten.

Ook ervaren zij obstakels als zij van het openbaar vervoer gebruik willen maken of als zij willen stemmen. Daarnaast ervaren veel mensen met een beperking belemmeringen bij de toegang tot bibliotheken, winkels, bioscopen, sportfaciliteiten en cafés. Maar ook als het gaat om informatie tot je nemen door bijvoorbeeld een aangepast lettertype en kleur.

Het VN-verdrag werd in Nederland ingevoerd en dat betekende dat er een platform nodig was. De overheid nam hiertoe het initiatief en zij doet dit samen met gemeenten, Rijk, ondernemers, werkgevers en mensen met een beperking. Samen kijken zij wat er nodig is om verder uit te voeren wat in het verdrag staat. Er zijn ook VN ambassadeurs die het VN-verdrag promoten en een adviserende rol hebben richting gemeenten en andere belanghebbenden.

Wat kun je nou in de praktijk verwachten?

Nog enkele voorbeelden:

  • Zit je in een rolstoel? Dan moet je de ingang naar een stemhokje rolstoelvriendelijk worden.
  • Heb je epilepsie? Dan moet een café het gaan toestaan dat je hulphond mee gaat.

Gemeenten, bedrijven, woningbouwcorporaties en organisaties en verenigingen moeten gaan zorgen voor toegankelijkheid. Dit zal een geleidelijk proces zijn en is niet van de één op de andere dag gerealiseerd.

Op dit moment zijn we druk doende om te inventariseren hoever men gevorderd is met de uitwerking van de regels van het VN- verdrag die ervoor moeten zorgdragen dat mensen met een beperking gelijke rechten hebben 

De gemeente zal wetten moeten doorlichten en soms aanpassen, want men heeft met het VN-verdrag de plicht om te gaan werken aan een meer inclusieve samenleving, iedereen moet mee kunnen doen.

De artikelen uit het VN-verdrag zijn inmiddels vertaald naar concrete vragen over het gemeentelijk beleid. Er wordt nu gepeild in hoeverre het gemeentelijk beleid voldoet aan het VN-verdrag en op welke punten actie moet worden ondernomen Quickscan Inclusief Beleid

AWBZ/Wmo, Jeugdzorg en de Participatiewet spelen een belangrijke rol in de gemeente en dit hangt nauw samen met het VN-verdrag voor rechten van mensen met een beperking? 
Wat is de invloed van dit verdrag voor onze gemeente?
Om dit te toetsen kan er gebruik gemaakt worden van een Quickscan die voor dit doel is ontwikkeld.
Dit instrument geeft inzicht in hoeverre de gemeente inmiddels voldoet aan dit de eisen van het VN-verdrag. Op dit moment inventariseert de gemeenten Molenlanden wat de stand van zaken is en stelt men vast wat er al gerealiseerd is en op welke terreinen er nog werk aan de winkel is op onder anderen het gebied van toegankelijkheid voor mensen met een beperking.
Er wordt een plan van aanpak gemaakt en een tijdpad  uitgezet  om de punten die ontbreken alsnog te realiseren.

Gebouwen met het ITS symbool

ITS symbool

 

Dit wil zeggen dat het gebouw voor rolstoelers toegankelijk is. Het symbool is toegekend voor een periode van vijf jaar, en blijft ten alle tijden eigendom van de CG-raad. De keurende instantie is (voorlopig) de Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad. Het Landelijk Bureau Toegankelijkheid is er niet meer.

 

Voordat je ergens naartoe gaat kun je de toegankelijkheid van een locatie checken. Dat kan heel makkelijk met twee apps:

Sportdrempelvrij en Ongehinderd.

De app is gratis te downloaden via de Apple App Store of Google Play

Scroll naar boven